Importer of Record (IOR) ile ithalat ön kontrolü arasındaki fark
IOR, ithalat işlemini kimin üstleneceği sorusuna; ithalat ön kontrolü ise ürünün GTİP, belge ve mevzuat bakımından sevkiyata hazır olup olmadığı sorusuna cevap verir.
Türkiye’ye ürün gönderirken yalnızca bir ithalatçı veya IOR belirlemek, ürünün ithal edilebilir olduğunu göstermez. Ürünün teknik kimliği, muhtemel GTİP’i, menşei, kıymeti, TAREKS ve CE gibi kontrol yolları ile ithalatçı yapısı aynı dosyada birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Aynı dosyada iki farklı görev
| KARAR NOKTASI | IMPORTER OF RECORD (IOR) | İTHALAT ÖN KONTROLÜ |
|---|---|---|
| Temel soru | İthalatı kim, hangi ticari ve operasyonel sorumlulukla yapacak? | Bu ürün hangi GTİP, belge ve kontrol yolu ile Türkiye’ye girebilir? |
| Ne zaman? | İthalat ve beyan organizasyonu kurulurken | Sipariş ve özellikle sevkiyat kararı verilmeden önce |
| Ana çıktı | İthalatçı yapısı, beyan ve vergi ödeme organizasyonu | Teknik ürün tanımı, GTİP hipotezi, mevzuat haritası ve eksik belge listesi |
| Yerine geçmez | Ürün uygunluğu, doğru GTİP veya izin garantisi değildir | İthalatçı, gümrük beyannamesi, resmî izin veya bağlayıcı tarife kararı değildir |
Importer of Record ne yapar?
IOR, uluslararası ticarette kullanılan ticari bir ifadedir. Türkiye uygulamasında belirleyici olan; serbest dolaşıma giriş beyanında ithalatçı/beyan sahibi yapısının, temsil ilişkisinin ve yasal sorumluluğun doğru kurulmasıdır. IOR hizmeti sunan bir yapı; uygun olduğu işlemlerde ithalatçı rolünü, vergi ve beyan koordinasyonunu ve operasyonel takibi üstlenebilir. Bunun mümkün olup olmadığı ürün, sektör ve işlem modeline göre ayrıca doğrulanmalıdır.
Gümrük müşaviri ile IOR aynı şey değildir
Gümrük müşaviri, yetkili temsil kapsamında gümrük işlemlerini yürütür; IOR olarak tanımlanan ticari yapı ise ithalatçı rolü ve buna bağlı sorumluluklarla ilgilidir. Bir temsilcinin beyannamenin hazırlanmasına yardımcı olması, ürün sahibinin veya ithalatçının mevzuat sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
İthalat ön kontrolü ne yapar?
Ön kontrol; ürünün modelini, esas fonksiyonunu, malzemesini ve kullanımını teknik olarak tanımlar. Muhtemel HS Code/Türk GTİP yolu, gümrük vergisi ve menşe etkisi, gözetim veya ticaret politikası önlemleri ile ilgiliyse TAREKS, CE, TSE, BTK, TITCK ve diğer izin-belge ihtimalleri sevkiyattan önce taranır.
Ne zaman ikisine birden ihtiyaç vardır?
Yabancı satıcının Türkiye’de yerleşik ithalatçısı bulunmadığında veya ithalat sorumluluğunun dış kaynakla kurulması düşünüldüğünde IOR modeli gündeme gelebilir. Ancak önce ürünün ithalat yolu ve belge ihtiyaçları anlaşılmalıdır. Uygulanabilir bir yapı için ürün ön kontrolü ile ithalatçı/temsil organizasyonunun birbirini doğrulaması gerekir.
Önce ürünü, sonra ithalat yapısını netleştirin.
- Ürün, model, kullanım ve teknik özellikleri doğrulayın
- Muhtemel HS Code / 12 haneli GTİP yolunu daraltın
- Menşe, kıymet, CE, TAREKS ve izin ihtimallerini kontrol edin
- İthalatçı, IOR ve gümrük müşaviri rollerini işlem bazında kurun
- Belgeler ve sorumluluklar uyumluysa sevkiyat kararını verin
IOR ve Türkiye ithalatı hakkında kısa cevaplar
01IOR ile gümrük müşaviri aynı mıdır?+
Hayır. IOR, ithalatçı rolü ve sorumluluk organizasyonunu anlatan ticari bir terimdir. Gümrük müşaviri ise yetkili temsil kapsamında gümrük işlemlerini yürütür.
02Bir IOR ürünün Türkiye’ye girişini garanti eder mi?+
Hayır. Ürünün sınıflandırması, teknik düzenlemeleri, izinleri, menşei ve belgeleri ayrıca uygun olmalıdır.
03Yabancı ihracatçı ithalatçıyı belirlemeden ürünü gönderebilir mi?+
İthalatçı, beyan, kıymet ve uygunluk belgeleri netleşmeden sevkiyat yapmak önemli operasyon ve maliyet riski yaratır.
04Ön kontrol için ilk aşamada ne gönderilmeli?+
Ürün görseli, marka-model veya ürün kodu, kullanım amacı, malzeme/çalışma prensibi, teknik bağlantı, menşe ve biliniyorsa HS Code yeterli bir başlangıç oluşturur.
İthalat beyanı, serbest dolaşıma giriş ve gerekli izin-belgeler için Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı açıklamaları esas alınmıştır.